مقاله تاب آوری در روانکاوی

گردآوری: دکتر آرش رمضانی-پزشک متخصص و دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی فلوشیپ فوق تخصصی اختلالات جنسی و موسس انستیتو روان‌شناسی خود ایران، عضو هیات علمی دانشگاه

تعریف:

تاب‌آوری یکی از مفاهیم جدید در روانشناسی است که  بدنبال تغییر در آسیب شناسی بالینی در روانشناسی به سمت سبب شناسی تروما پا به عرصه روانکاوی هم گذاشت. نکته مهم در توجه به تروما این بود که چرا بسیار از افراد بدنبال تروما دارای آسیب ماندگار نمی شدند و پدیده ای را تعریف کردند به نام رشد پس از تروما که تاب‌آوری عامل مهم در این رشد بود. شاید بتوان در تاریخچه روانشناسی دکتر ویکتور فرانکل را نمونه ای بارز از این طاقت دانست که با گذر از سختی های اردوگاههای نازیها انسان در جستجوی معنی را به همراه رویکرد معنا گرای خود یعنی معنادرمانی را ارائه داد.  تاب‌آوری با راز بقا سروکار دارد. «بقا» صرفاً به معنی بقای جسمانی نیست بلکه مفهوم «چیزی را سالم و دست نخورده نگه داشتن»  هم در بر می‌گیرد. منظور از «چیز» به بیان دیگر حفظ یکپارچگی ذهن خود در شرایطی که دیگران به اخلاقیات پایبند نیستند؛ باور به چیزی مثبت در درون خود و احتمالاً در درون دیگران. (واروین۲۰۰۹)

در فرهنگ لغات وبستر تاب‌آوری اینگونه تعریف شده است: ۱- قابلیت جسم تحت فشار برای بازیابی اندازه شکل خود پس از تغییر شکلی که به ویژه در اثر استرسی پرفشار ایجاد می‌شود ۲- توانایی بهبود یافتن راحتی سازگار شدن با یا تغییر